Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου 2009

... ο Θεός δεν έχει γούστο ...

τσαούσα

***

*

Γούστο μου και καπέλο μου

*

- Ο Θεός είναι gay.
- Αποκλείεται. Ο Θεός είναι τέλειος, δες πόσο ωραία έφτιαξε τη φύση, τα δέντρα, τα πουλιά, τον ουρανό, τον κόσμο ολόκληρο.
- Αυτό λέω. Είναι διακοσμητής.

Από τη νέα ταινία του Woody Allen με τίτλο "Whatever works".

Εγώ ξέρω ανθρώπους που είναι καλύτεροι απ΄τον Θεό.

Γνωρίζω ζευγάρι που έχει διακοσμήσει το σπίτι του κομμάτι-κομμάτι.
Το αγόρασε, και έκανε δυο χρόνια να μπει μέσα.
Μέχρι τότε έμενε στο νοίκι.

Καταρχάς, η είσοδος.
Τι έβαλαν στην είσοδο του σπιτιού;
Ένα χαμηλό, μακρόστενο έπιπλο, με 3 πόδια.
Στο σημείο που έπρεπε να υπάρχει το τέταρτο πόδι, βρίσκεται ένα χρυσαφί τούβλο.
Η επίπεδη επιφάνεια του επίπλου, καλύπτεται με μαύρο αγυάλιστο μάρμαρο, ενώ οι προσόψεις των συρταριών, είναι από ακατέργαστο ξύλο.
Μέσα στην αγκίθα και τη φουσκάλα τα χέρια του ζευγαριού.

- Ωραίο το γιαπί.
- Το λατρέψαμε από την πρώτη στιγμή που το είδαμε!
- Άμα μπει η κουζίνα και το μπάνιο θα το νοικιάσετε;

Δεκάξι μήνες έψαχναν γι αυτό το πράμα.
Με τα λεφτά που πέταξαν στα περιοδικά διακόσμησης, και τις βενζίνες μέχρι να το βρουν, παίρνανε γκαρσονιέρα με το κλειδί στο χέρι.

Θα μου πεις, με τα ίδια περιοδικά και τις βενζίνες, βρήκαν και το καθιστικό τους.
Έναν τεράστιο γωνιακό καναπέ, από δέρμα κόκορα.

- Πόσο τον πήρατε τον καναπέ;
- 10.000 Ευρώ.
- Δια εκατό κόκορες που έχει σίγουρα επάνω, σας ήρθε 100 Ευρώ ο κόκορας.
Δια δυο κιλά που πάει ο καθένας, 50 Ευρώ το κιλό.
Τουλάχιστον σας δώσανε το κρέας τους;

Δεν τους το δώσανε.

Άλλωστε, αυτοί για να φάνε κόκορα, πρέπει να είναι εκτροφής από το πασίγνωστο αγρόκτημα «Royal Chicken's College» μεγαλωμένος με λευκή τρούφα, και κρόκο Κοζάνης.

Διακόσια Ευρώ ο κόκορας, και δεν μπορείς να κάτσεις και πάνω του.

Το ίδιο αγρόκτημα προτιμάει και η φίλη μου η Μιράντα, που τον μαγειρεύει σε κατσαρόλα Phillipe Stark, με κουτάλα Dior Maison, φορώντας ποδιά Channel.

Τον φτιάχνει ωραίο όμως.
Κοκκινιστό με ντοματάκια Σαντορίνης, και χυλοπίτες που φτιάχνει η αγελάδα αυτοπροσώπως από το ίδιο της το γάλα.
Μόνο τρεις τέτοιες αγελάδες υπάρχουν στον κόσμο, και κανείς δεν ξέρει πού ακριβώς φυλάσσονται.

Η Μιράντα που είναι γκουρμεδοσέφ και κρατάει ανάλογη στήλη σε ένθετο Κυριακάτικης εφημερίδας, τις προμηθεύεται από σπουδαίο κονέ: έναν παλιό της γκόμενο που είναι Μασόνος.
Καλός, λίγο χλωμός, αλλά δεν μπαίνει στη Στοά ο ήλιος.

Ήταν να παντρευτεί με αυτόν, αλλά έψαχνε τρία χρόνια για δαντέλα νυφικού στη Μπριζ του Βελγίου, και όταν γύρισε, ο γκόμενος είχε παντρευτεί άλλη.
Δεν πειράζει όμως, κάθε εμπόδιο για καλό, τώρα τραβιέται με έναν κριτικό ταινιών, που ζει σε ένα loft στο Κολωνάκι.
Καλός, λίγο χλωμός, αλλά δεν μπαίνει στο Ideal ο ήλιος.

Μια φορά που βγήκα μαζί τους, η Μιράντα ξετρελάθηκε με τη μπλούζα που φορούσα.
Όταν της είπα πως την πήρα από τη Λαϊκή, νόμιζε πως τους δούλευα.

Της έδειξα την ετικέτα που έγραφε «Matoula fashion» και γέλασε με τις εκκεντρικότητες μου.
Ο κριτικός, από αυτή μου την εκκεντρικότητα με συμπάθησε πολύ.
Του θύμιζα την αυτοκαταστροφική ηρωίδα μια ταινίας του Μπουνιουέλ.

Σύντομα με γνώρισε σε έναν φίλο του που διατηρεί εργοστάσιο επίπλων.
Το γιαπί που έλεγα, αυτός το κατασκευάζει.

Έκανα σχέση μαζί του, αλλά κράτησε μόνο δυο εβδομάδες.
Μπούχτισα στον κόκορα εκτροφής, κι εγώ θέλω «Μιμίκος».

Μόλις του το είπα, ξενέρωσε μαζί μου αμέσως.
Που να ξερε ότι τα στρινγκ που φόραγα, τα πήρα σε ένα πανηγύρι.

- Ο Θεός δεν έχει γούστο.
- Αποκλείεται. Ο Θεός είναι τέλειος, δες πόσο ωραία έφτιαξε τη φύση, τα δέντρα, τα πουλιά, τον ουρανό, τον κόσμο ολόκληρο.
- Ναι, αλλά τι μάρκα είναι;

---

itsaousa.blogspot.com

Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου 2009

... "σε ποιό όνειρο μας κρατούν;" ...

Ρίτσα Μασούρα
***
*
Αδιατάραχτος πολιτισμός,
.
ταριχευμένες κοινωνίες

*

Η Αθήνα; Μα κοιτάξτε την Αθήνα. Μια πόλη με τους ανθρώπους της, με κατάφωτα σικάτα καταστήματα, με ωραίους καφενέδες και κουλτουριάρικα μπαράκια. Με οικοδομικά τετράγωνα που αποχαρακτηρίζονται για να επαναχαρακτηριστούν, με πάμπολλα ακριβά αυτοκίνητα και μοναδικό στο είδος του μποτιλιάρισμα, με θέατρα sold out και κινηματογράφους που πολλές φορές πρέπει να στηθείς στην ουρά για να μπεις. Ολα λειτουργούν ρολόι. Οι πιστωτικές κάρτες, τα αραχτά μεσημέρια του Σαββάτου στο Γκάζι, οι γυναικοπαρέες, οι βόλτες στα βιβλιοπωλεία, οι συζητήσεις για το σήμερα... Πολιτισμός αδιατάραχτος!

Και όμως, η οδική περιπλάνησή μου σε «μυστικές» γειτονιές της Αθήνας, προχθές, ημέρα του Πολυτεχνείου, με το ευρύτερο κέντρο αποκλεισμένο, με έκανε να ξυπνήσω από τον λήθαργο του αδιατάραχτου πολιτισμού. Στενοί δρόμοι, ανήλιαγες φτηνές πολυκατοικίες, με αυτοσχέδιες κατασκευές στα μπαλκόνια -προφύλαξη από το βουητό των διερχόμενων αυτοκινήτων-, μαγαζιά- τρύπες με ασήμαντη πραμάτεια, κι απ' έξω τραπεζάκια στιγμιαίας απόλαυσης. Φροντιστήρια ξένων γλωσσών και σούπερ μάρκετ μαζί, μανάδες αλαφιασμένες με το χέρι του παιδιού ίσα ν' αγγίζει το δάκτυλο του γονιού, νέοι με βλέμμα απλανές... Μέχρι να βγω στη λεωφόρο και να επιτρέψω στον «πολιτισμό» είχε προλάβει να ανατραπεί μέσα μου ένας συντεταγμένος κόσμος.

Φτάνοντας στην εφημερίδα, αναρωτιόμουν πού μπορεί να βρίσκεται η αλήθεια. Καθημερινά στις τηλεοράσεις δίδονται ομηρικές μάχες για τα επιδόματα κοινωνικής αλληλεγγύης. Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι, επικυριαρχικοί. Πόσοι είναι τελικά; Η εικόνα μερίδας του πληθυσμού που ζει κάτω από τα όρια της φτώχειας μοιάζει σαν κάτι μαγικό. Δεν τη βλέπουμε, δεν την αγγίζουμε. Η ιδέα της ύπαρξής της μας προσπερνά. Ο καθένας επιλέγει έναν κύκλο. Στήνει εντός του τον μικρόκοσμό του και προχωράει. Δεν έχει χρόνο, αντοχές και περιθώρια να δει τι συμβαίνει έξω από τον κύκλο, που σίγουρα είναι πολλά και «θαυμαστά», σαν την αυλή των θαυμάτων του Καμπανέλλη.

Προφανώς όλα λειτουργούν συγκριτικά. Αν ανατρέξουμε στην Αθήνα της χούντας ή και των πρώτων μεταπολιτευτικών χρόνων, θα δούμε ότι σήμερα περνάμε πολύ καλύτερα. Ναι, ξέρω, οι Ολιβερ Τουίστ έχουν εκλείψει. Το ερώτημα είναι μήπως μέσα στη βιασύνη της απόλαυσης στήνουμε κοινωνίες για νέους Ολιβερ. Μήπως ελλοχεύει ο κίνδυνος μιας εκκωφαντικής κατάρρευσης οικονομίας και κοινωνίας μαζί, χωρίς να προλάβουμε να πιαστούμε από κατάρτια; Είναι κακό να μεμψιμοιρώ, αλλά να, διέπραξα ολέθριο λάθος: ξεφύλλισα χθες το βιβλίο της δημοσιογράφου Βιβιάν Φορεστέρ («Οικονομική Φρίκη»), γραμμένο σε καιρούς αεράτους οικονομικά. «Σε ποιο όνειρο μας κρατούν, ώστε να μας απασχολούν με κρίσεις που θα τερματιστούν; Πότε θα συνειδητοποιήσουμε ότι δεν υπάρχει κρίση, αλλά μετάλλαξη ενός ολόκληρου πολιτισμού; Συμμετέχουμε σε μια νέα εποχή, χωρίς να το έχουμε αντιληφθεί. Χωρίς να αποδεχόμαστε ότι η παλιά μάς τελείωσε. Ετσι δεν μπορούμε να την πενθήσουμε και να πάμε παρακάτω, αλλά την ταριχεύουμε και παραμένουμε λάτρεις της»... Αδιατάραχτος πολιτισμός και ταριχευμένες κοινωνίες. Στα θεμέλια κάνουν πάρτι οι τερμίτες.

---

Σημ.: η εικονογράφηση έγινε με ευθύνη της Stavrovelonias

Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 2009

... υπάρχουν φυλακές και φυλακισμένοι ...

Ρούσσος Βρανάς

**

*

ΔΡΟΜΟΙ των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων

*

Το νησί...
... του Διαβόλου, στη Γαλλική Γουιάνα, ήταν η πιο διαβόητη φυλακή του κόσμου (από το 1852 έως το 1946 που καταργήθηκε). Από τους 80.000 ανθρώπους που φυλακίστηκαν εκεί- πολιτικοί κρατούμενοι, ληστές και δολοφόνοι- ελάχιστοι βγήκαν ζωντανοί. Ένας από αυτούς ήταν και ο αναρχικός Κλεμάν Ντιβάλ που, το 1901, ύστερα από 15 χρόνια και 20 απόπειρες, κατόρθωσε να δραπετεύσει. «Όταν η κοινωνία σού αρνείται το δικαίωμα να υπάρχεις, πρέπει να το παίρνεις στα χέρια σου», είχε γράψει στην αναρχική εφημερίδα «Εξέγερση».

Τα ίδια λόγια...
... θα μπορούσε να είχε γράψει σήμερα, αν είχε γνωρίσει τις συνθήκες που επικρατούν στα σύγχρονα νησιά του Διαβόλου. Αποπνιγμός των κρατουμένων με πλαστικές σακούλες στη Λετονία, κράτηση σε πειθαρχεία στην Ελβετία, χειρουργικός ευνουχισμός κρατουμένων για σεξουαλικά εγκλήματα στην Τσεχία, καθήλωση με χειροπέδες και ιμάντες στην Ουγγαρία, ξυλοδαρμοί με ρόπαλα του μπέιζμπολ στη Βοσνία, αλυσίδες στα Σκόπια, απαγόρευση χρήσης της τουαλέτας τις νυχτερινές ώρες στη Φινλανδία. Η Επιτροπή για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων κάνει μια θλιβερή καταγραφή των συνθηκών κράτησης στις ευρωπαϊκές φυλακές. Επισημαίνει σοβαρούς κινδύνους για τους κρατουμένους κατά την προφυλάκισή τους στην Ελλάδα και εκφράζει την ανησυχία της για βρετανικό σχέδιο νόμου που παρατείνει τη διάρκεια της προφυλάκισης σε 42 ημέρες για άτομα τα οποία θα θεωρούνται ύποπτα για τρομοκρατική δράση. Επίσης, από το 2008, οι γιατροί της επιτροπής έχουν ζητήσει την άμεση διακοπή της απομόνωσης του πρώην ηγέτη των Κούρδων ανταρτών Αμπντουλάχ Οτζαλάν, που είναι ο μοναδικός κρατούμενος στο νησί- φυλακή Ιμραλί της Τουρκίας, κρίνοντας ότι «βλάπτει την ψυχική του υγεία».

Η ατιμωρησία...
... και ο υπερπληθυσμός «υπονομεύουν σχεδόν παντού τα σωφρονιστικά συστήματα», διαπιστώνει ο πρόεδρος της επιτροπής Μάουρο Πάλμα. Στην έβδομη έκθεσή του το 2006 για τον Παγκόσμιο Πληθυσμό των Φυλακών, ο Ρόι Γουόλμσλι του Κινγκς Κόλετζ του Λονδίνου διαπίστωνε πως, σε σχέση με την προηγούμενη έκθεσή του, ο πληθυσμός των ευρωπαϊκών φυλακών είχε αυξηθεί κατά 66%, δηλαδή περισσότερο κι από την Αφρική (64%). Ο υπερπληθυσμός των ευρωπαϊκών φυλακών αποδίδεται από κοινωνιολόγους στην αυξημένη παραβατικότητα των λαϊκών στρωμάτων λόγω της οικονομικής κρίσης.

Η Χάρτα...
... των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όμως, που μετά την υιοθέτηση της Συνθήκης της Λισαβώνας αποκτά την ισχύ νόμου, έχει προβλέψει και για την... αποσυμφόρηση των φυλακών. Μολονότι το άρθρο 2 της Χάρτας απαγορεύει τη θανατική ποινή, τα ψιλά γράμματα των ερμηνευτικών σχολίων ουσιαστικά αναιρούν την απαγόρευσή της: «Ο θάνατος δεν θεωρείται ως επιβαλλόμενος κατά παράβαση του άρθρου τούτου, σε περιπτώσεις που θα επερχόταν συνεπεία χρήσεως βίας σε κατάσταση απολύτως αναγκαία: α) για την υπεράσπιση οιουδήποτε προσώπου κατά παρανόμου βίας, β) για την πραγματοποίηση νομίμου συλλήψεως ή για παρεμπόδιση αποδράσεως προσώπου νομίμως κρατουμένου, και γ) για την καταστολή, συμφώνως τω νόμω, στάσεως ή ανταρσίας». Και ποιος δεν νιώθει κάπου κάπου να ξυπνάει μέσα του ο αντάρτης στους καιρούς που ζούμε;

---

Σημ.: η εικονογράφηση έγινε με ευθύνη της Stavrovelonias


Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 2009

... σύμφωνο Μολότoφ - Ρίμπεντροπ ...

Στάθης Ευσταθιάδης

***

*

Το Σύμφωνο και οι Ρώσοι

*

Γνωρίζουμε λίγο-πολύ την άποψη πολιτικών και ιστορικών της Δύσης για το Σύμφωνο Μολότοφ - Ρίμπεντροπ της 23ης Αυγούστου 1939 και το μυστικό πρωτόκολλο που το συνόδευε. Απετέλεσε το πράσινο φως για την επίθεση του Χίτλερ στην Πολωνία και την- προσωρινή έστω- εξαφάνιση της χώρας από τον χάρτη. Μας είναι όμως σχετικά άγνωστη η εκτίμηση που κάνει η σημερινή Ρωσία σε εκείνο που επί σοβιετικού καθεστώτος είτε έμενε ταμπού είτε χαρακτηριζόταν ως απόσταγμα της διπλωματικής ιδιοφυΐας του Στάλιν. Πρέπει να σημειωθεί εξ αρχής ότι η Μόσχα αναγνώρισε δημόσια ότι υπήρξε μυστικό πρωτόκολλο μόνο τον Δεκέμβριο 1989. Ας σημειωθεί επίσης ότι ιστορικοί αναλυτές, όπως ο Αλεξάντρ Γιάκοβλεφ, επιμένουν ότι ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος δεν άρχισε την 1η Σεπτεμβρίου 1939 αλλά στις 23 Αυγούστου, δηλαδή την ημέρα της υπογραφής του Συμφώνου.

Σε δύο σημεία συμπίπτουν οι εκτιμήσεις σύγχρονων Ρώσων ιστορικών όπως του δρος Σεργκέι Σουλτς, της Ναταλίας Μπασόφσκαγια, του Βιτάλι Τρετιακόφ κ.ά. Η υπογραφή του Συμφώνου απομόνωσε τη Σοβιετική Ενωση διπλωματικά και πολιτικά από τον υπόλοιπο κόσμο και, δεύτερο, έδωσε στον Στάλιν χρονικό και γεωγραφικό περιθώριο να λάβει στρατιωτικά μέτρα για την αντιμετώπιση της χιτλερικής επίθεσης. Ο δρ Σουλτς σημειώνει ότι ο Στάλιν φέρει ευθύνη- έστω εμμέσως- για την παραβίαση εκ μέρους της Γερμανίας της συμφωνίας με την Πολωνία του Ιουλίου 1932 που δέσμευε τις δύο χώρες να μη συνάψουν συμφωνίες οι οποίες θα υπονόμευαν τα κυριαρχικά δικαιώματα της άλλης. Ο Τρετιακόφ αναγνωρίζει ότι οι «εσωτερικές αντιπαλότητες» της σοβιετικής ηγεσίας δεν επέτρεψαν να γίνει «η σωστή εκμετάλλευση της χρονικής ανάσας» που πρόσφερε στον Στάλιν το Σύμφωνο αλλά αυτό «δεν επέτρεψε στους ναζιστές να καταλάβουν την περιοχή της Βαλτικής και να την καταστήσουν προγεφύρωμα για την εισβολή στο σοβιετικό έδαφος». Αξιολογώντας γενικότερα την «πολιτική χειρονομία» του Στάλιν ο Τρετιακόφ ερμηνεύει την «ιδεολογική θυσία» που έκανε ένας γνήσιος μπολσεβίκος στον ναζιστή Χίτλερ: «Κάθε χώρα με βάση τα συμφέροντά της κάνει διπλωματικούς ελιγμούς. Και (ο Στάλιν) εν όψει μεγάλης πολεμικής καταστροφής έκρινε ότι έπρεπε πρωτίστως να υπερασπιστεί τη χώρα του (...) Μπορεί να εξολόθρευσε τους εσωτερικούς εχθρούς του αλλά δεν δρούσε για κάποια ιδιοτελή συμφέροντα (...) Δεν ήταν μικρής σημασίας ότι η υλοποίηση του μυστικού πρωτοκόλλου έφερε τα σύνορα της Σοβιετικής Ενωσης σε εκείνα της πρώην Ρωσικής Αυτοκρατορίας».

Κατά την Μπασόφσκαγια, το Σύμφωνο αποτελούσε «ενέργεια άμυνας» της Σοβιετικής Ενωσης, με «αναμφισβήτητες» αρνητικές παραμέτρους αλλά ήταν μέσα στο πλαίσιο της λεγόμενης Γραμμής Κόρσον, η οποία καθόρισε τα ανατολικά σύνορα της Πολωνίας μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την οποία η Πολωνία δεν είχε τηρήσει.

---

Σημ.: η εικονογράφηση έγινε με ευθύνη της Stavrovelonias


 

Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 2009

... "huzun" - μια θεώρηση της ζωής ...

Μιχάλης Μητσός

***

*

Μια οδύσσεια του έρωτα

*

Οι Γερμανοί την αποκαλούν Sehnsucht. Οι Πορτογάλοι, saudade. Και οι Τούρκοι έχουν τη huzun, μια λέξη που συνδυάζει τη μελαγχολία με έναν αισιόδοξο τρόπο αντιμετώπισης της ζωής.

Η huzun είναι ιδιαίτερα αισθητή στο "Μουσείο της αθωότητας" , το τελευταίο βιβλίο του Ορχάν Παμούκ (φωτό). Βοηθάει το θέμα του, ο γάμος της Σιμπέλ με τον Κεμάλ, ο οποίος λίγες ημέρες πριν παντρευτεί γνωρίζει και ερωτεύεται τη Φουσούν. Βοηθάει η κατάσταση του συγγραφέα, που ξέρει ότι η χώρα του έχει όλο και λιγότερες πιθανότητες να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και γι΄ αυτό δεν φταίνε μόνο η Μέρκελ και ο Σαρκοζί. Βοηθάει και η πόλη, η ζωντανή και συνεχώς μεταβαλλόμενη Ισταμπούλ, που στο βιβλίο αυτό δεν είναι απλώς ένας τόπος, ένα σκηνικό, αλλά μια διαστρωμάτωση πολιτισμών, το ελαστικό χωνευτήρι της ίδιας της ζωής, όπως λέει ο Κλάουντιο Μάγκρις που είχε μια συζήτηση με τον Παμούκ για λογαριασμό της Κοριέρε ντέλα Σέρα.

Για τον συγγραφέα του "Δούναβη", το βιβλίο αυτό είναι μια οδύσσεια του έρωτα σε μια καταπιεστική κοινωνία. Δεν καταλαβαίνει όμως κάτι: γιατί γράφει ο Παμούκ πως την ώρα που ζει κανείς την πιο ευτυχισμένη στιγμή της ζωής του δεν μπορεί να το ξέρει; «Μα επειδή δεν μπορείς να είσαι σίγουρος ότι αυτό που θα ακολουθήσει θα είναι χειρότερο, ότι βρίσκεσαι τώρα στην κορυφή και θα αρχίσεις να κατεβαίνεις», απαντά εκείνος. Κι όμως, λέει ο Μάγκρις, η ευτυχία, όταν τη συναντάς, δεν παρέρχεται μαζί με την κατάσταση που την προκάλεσε. Η ευτυχία υπάρχει, είναι σαν να λες ότι ο Σαίξπηρ είναι ποιητής. Ή σαν τη θάλασσα, ένα άλλο πάθος που ενώνει τους δύο συγγραφείς.

Ναι, τη θάλασσα. «Αν με ρωτούσαν, "και τώρα, πώς θα ήθελες να σε σκοτώσουμε, πού θα προτιμούσες να πεθάνεις;", θα απαντούσα "σκοτώστε με την ώρα που βρίσκομαι στη θάλασσα, την ώρα που κολυμπάω και αγκαλιάζω τον ωκεανό"», λέει ο Παμούκ. «Αγκαλιάζεις τη θάλασσα όπως αγκαλιάζεις τη μάνα σου, αυτό κάνουν ο Κεμάλ και η Φουσούν προς το τέλος του βιβλίου όταν κολυμπούν, κι αυτό νομίζω πως είναι η ευτυχία». Ίσως, απαντά ο Μάγκρις. Αλλά η ευτυχία δεν βρίσκεται πάντα στην υπέρβαση, μερικές φορές συναντάται και σε κανονικές καταστάσεις, η Σιμπέλ είναι εξίσου, αν όχι περισσότερο γοητευτική από τη Φουσούν.

Η ευτυχία του Παμούκ, πάλι, είναι να συζητά για έρωτα, για πάθη και για τη θάλασσα, και όχι μόνο για τη μάχη ανάμεσα στους ισλαμιστές και τους λαϊκούς. «Δεν είμαι, ούτε θέλω να είμαι, ένας πολιτικός συγγραφέας. Στους δημοσιογράφους που μου ζητούν να μιλήσουμε για τέτοια πράγματα, απαντώ ότι οι πολιτικές τους ερωτήσεις είναι η μεγαλύτερη τιμωρία που μου έχει επιβάλει η τουρκική κυβέρνηση».

---

Σημ.: η εικονογράφηση έγινε με ευθύνη της Stavrovelonias

Τετάρτη, 18 Νοεμβρίου 2009

... είμαι ό,τι καταναλώνω (;) ...

Μάρθα Καϊτανίδη

***

*

Άλλο να μασάς

.

και άλλο να... μασάς

*

«Το αυτοκίνητο που οδηγώ εκφράζει τον δυναμισμό μου;». «Η μπλούζα που φοράω τονίζει τα μάτια μου;». «Ο καναπές που αγόρασα δείχνει την εργένικη διάθεσή μου;». «Τα γυαλιστερά ντουλάπια της κουζίνας αναδεικνύουν το κατά τα άλλα μίνιμαλ γούστο μου;». «Το δερμάτινο χαλί είναι άραγε τόσο μοντέρνο όσο και το σπίτι μου;» «Το παντελόνι που ακριβοπλήρωσα θα είναι και του χρόνου στη μόδα;». «Το κουστούμι που διάλεξα ταιριάζει για ένα στέλεχος μεγάλης πολυεθνικής;». «Το κινητό που είδα τις προάλλες στη βιτρίνα θα ανήκει στην κατηγορία hi-tech και τον επόμενο μήνα;».

«Κι αν το πλακάκι δεν αποτελεί "συνέχεια" του μπαρόκ στοιχείου;». «Ο πίνακας αυτός τι "λέει" για εμένα;» Θυμάστε την ταινία «Fight Club»; Εκείνη όπου ο Έντουαρντ Νόρτον ήταν ο άλλος μισός εαυτός του Μπρατ Πιτ; Που προσπαθούσε να ορίσει την οντότητά του αγοράζοντας αγαθά που ταιριάζουν με το «είναι» του και τελικά συνειδητοποίησε την ύπαρξή του έπειτα από γερές δόσεις έκθεσης στον σωματικό πόνο;

Τα διλήμματα περί αυτοπροσδιορισμού μέσω της κατανάλωσης πάντα με γυρίζουν πίσω στις σκηνές της συγκεκριμένης ταινίας. Εκεί, σε αυτούς τους μονολόγους - και όχι διάλογους, αφού οι δύο ήρωες είναι ένας στην πραγματικότητα - αναγνωρίζω τον εαυτό μου και τους γύρω μου, όταν μας κυριεύει η καταναλωτική μανία.

Τις προάλλες επισκέφτηκα μια πολυεθνική αλυσίδα καφέ και περιμένοντας στην ουρά το βλέμμα μου έπεσε σε δύο κοπέλες. Ήταν ακριβώς μπροστά μου, αλλά τους ήμουν εντελώς αδιάφορη. Είχαν απορροφηθεί στη συζήτησή τους. Συζητούσαν το πόσο «κομψό» είναι το κουτί με τις τσίχλες - αποκλειστική πατέντα του συγκεκριμένου καταστήματος.

Τόνισαν πως το να έχουν στην τσάντα τους αυτό το κουτί με τσίχλες και όχι τα κοινά που πωλούνται στα περίπτερα δείχνει πως έχουν ιδιαίτερο γούστο. Πως διαφέρουν. Πως ψάχνουν για το καλύτερο. Δίστασαν προς στιγμήν, λόγω της τιμής, αλλά μετά επικεντρώθηκαν στην «εικόνα» που αποκτούν μέσω αυτού του προϊόντος.

Τελικά, άλλο να μασάς και άλλο να... μασάς.

---

Σημ.: η εικονογράφηση έγινε με ευθύνη της Stavrovelonias


Τετάρτη, 18 Νοεμβρίου 2009

... ένα ψέμα - μια "επανάσταση" ...

Μιχάλης Μητσός

***

*

Μια ελαφρώς μαζοχιστική επανάσταση

*

Η Βελούδινη Επανάσταση ξεκίνησε από ένα ψέμα. Και η συνέχειά της αποδείχθηκε λιγότερο σέξι απ΄ όσο αναμενόταν.

Μάρτιν Σμιντ: έτσι λεγόταν ο 19χρονος φοιτητής των μαθηματικών που η φήμη για τη δολοφονία του από αστυνομικούς έκανε χιλιάδες Τσεχοσλοβάκους να ξεχυθούν πριν από είκοσι ακριβώς χρόνια στους δρόμους της Πράγας. Μόνο που η φήμη στη συνέχεια διαψεύστηκε. Πολλοί διαδηλωτές είχαν πράγματι ξυλοκοπηθεί βιαίως. Αλλά κανείς δεν είχε δολοφονηθεί. Στη διάδοση αυτού του ψέματος συνέβαλε ένας διαφωνών ακτιβιστής και δημοσιογράφος, ο Γιαν Ούρμπαν. «Μέχρι εκείνη την ημέρα», λέει σήμερα στους Νιου Γιορκ Τάιμς, «υπήρχε μια συμφωνία ανάμεσα στο κομμουνιστικό καθεστώς και τον πληθυσμό: αν δεν μιλάτε, θα σας φροντίζουμε. Όταν όμως ο κόσμος σχημάτισε την εντύπωση ότι νεαροί άνθρωποι έχαναν τη ζωή τους, αυτή η συμφωνία κατέρρευσε. Ως δημοσιογράφος, ντρέπομαι για εκείνο το ψέμα. Δεν μετανιώνω, όμως, γιατί με τον τρόπο αυτό έλαβαν τέλος τέσσερις δεκαετίες κομμουνισμού».

Γιατί όμως αυτό το τέλος ήταν τόσο ξενέρωτο; Γιατί από τη Βελούδινη Επανάσταση απουσίαζε οποιαδήποτε σεξουαλική διάσταση; Οι φοιτητικές εξεγέρσεις του ΄68 στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη συνοδεύονταν από μια έκρηξη σεξουαλικής ελευθερίας. Εδώ δεν έγινε ούτε ένα πάρτι οργίων. Οι Τσέχοι και οι Σλοβάκοι φοιτητές δεν ζητούσαν πρόσβαση στην πορνογραφία και την αντισύλληψη ούτε εγγυημένους οργασμούς για όλους. Στα αιτήματά τους δεν περιλαμβάνονταν τα μεικτά ντους στις πανεπιστημιακές εστίες. Όπως γράφει ο βραβευμένος δημοσιογράφος Γίρι Πενάς στην εφημερίδα Λιντόβε Νοβίνι , τα γεγονότα που σημειώθηκαν τη 17η Νοεμβρίου 1989 στην Εθνική Λεωφόρο της Πράγας χαρακτηρίζονταν από ένα είδος ασκητισμού του σώματος και του πνεύματος. Τα μόνα όργανα των διαδηλωτών που παρουσίαζαν διέγερση ήταν οι καρδιές τους. Τα μάτια τους δεν έλαμπαν από σεξουαλική επιθυμία, αλλά από ιστορική ευθύνη. Ο Σίμον Πάνεκ και ο Μάρτιν Μέστρικ, δύο από τους ηγέτες των φοιτητών, έμοιαζαν περισσότερο με πουριτανούς μοναχούς παρά με επαναστάτες πλεϊμπόι. Η Μόνικα Παγέροβα και η Γιάνα Χιμπάσκοβα, ηγετικά στελέχη των φοιτητριών, ήταν ασφαλώς γοητευτικές, στερούνταν όμως σεξαπίλ.

Παρόλα αυτά, συνεχίζει ο αρθρογράφος, δεν μπορεί να μιλήσει κανείς για μια «α-σεξουαλική επανάσταση». Ακόμη και ο όρος «Βελούδινη Επανάσταση», που ανήκει πιθανότατα στον Βάτσλαβ Χάβελ, παραπέμπει στη σαδομαζοχιστική λογοτεχνία, και συγκεκριμένα στο μυθιστόρημα «Η Αφροδίτη με τη γούνα» του Λέοπολντ φον Ζάχερ-Μαζόχ (φωτό). Ο μαζοχισμός πρέπει να αποτελούσε και ένα βασικό κίνητρο των γεγονότων εκείνης της μοιραίας ημέρας: πώς αλλιώς να εξηγηθεί το σύνθημα «δεν έχουμε παρά τα γυμνά μας χέρια», που φώναζαν οι διαδηλωτές λίγο πριν δεχθούν επίθεση από τους αστυνομικούς με τα ρόπαλα; Η συνέχεια ήταν πάντως καλύτερη. Το επόμενο σύνθημα, με νονό πάλι τον Χάβελ, ήταν πιο οικουμενικά ερωτικό: «Η αλήθεια και η αγάπη θα θριαμβεύσουν επί των ψεμάτων και του μίσους». Δεν συνέβη ακριβώς αυτό, αλλά στον θεατρικό συγγραφέα άρεσαν πάντα οι υπερβολές.

---

Σημ.: η εικονογράφηση έγινε με ευθύνη της Stavrovelonias


Τρίτη, 17 Νοεμβρίου 2009

... και η δημοκρατία; ...

Ρούσσος Βρανάς

***

*

ΔΡΟΜΟΙ της (ανωτέρας) βίας

*

Ανωτέρα βία...
... πάει να πει ανάγκη να δράσει κάποιος αμέσως. Και είναι κατανοητό να βιάζεται κανείς να φροντίσει έναν τραυματία ή να σώσει έναν που πνίγεται. Όμως, στην πολιτική, τις περισσότερες φορές η επίκληση της ανωτέρας βίας είναι ακατανόητη. Δεν την επικαλούνται για να σώσουν τον πνιγμένο, αλλά για να του δώσουν μια να βουλιάξει ακόμη πιο βαθιά.

Η ανάγκη...
... για ιδιωτικοποίηση της παιδείας είναι πάντα επιτακτική, αλλά ποτέ η ανάγκη για δωρεάν παιδεία. Η ανάγκη για προσωρινή εργασία είναι πάντα επιτακτική, αλλά ποτέ η ανάγκη για σταθερή και μόνιμη εργασία. Η ανάγκη για απολύσεις είναι πάντα επιτακτική, αλλά ποτέ οι απολύσεις δεν έφεραν νέες θέσεις εργασίας. Ποια κυβέρνηση μπορεί να τα εξηγήσει αυτά στα παιδιά που ετοιμάζονται να κάνουν ένα ξεκίνημα στη ζωή τους; Καμιά. Χωρίς δουλειά, χωρίς ανεξαρτησία, χωρίς οικογένεια, χωρίς μέλλον, λόγω ανωτέρας βίας. Γιατί οι ανάγκες των λίγων είναι πάντα επιτακτικές, ενώ οι ανάγκες των πολλών μπορούν πάντα να περιμένουν. Κι όσο παραδίδονται σε αυτή τη λογική οι πολιτικοί τόσο βαθαίνει ο Καιάδας που μέσα του ρίχνονται οι νέοι. «Έτσι, η κρίση δεν πρόκειται να τελειώσει ποτέ γι΄ αυτούς», γράφει για τους νέους ο Ουίλιαμ Γκρέιντερ στο αμερικανικό περιοδικό «Νέισον». Οι περισσότεροι μαθητές και φοιτητές προορίζονται να γίνουν οι αυριανοί φτωχοί εργαζόμενοι. Οι αυριανοί προλετάριοι βρίσκονται σήμερα στα πανεπιστήμια και τα λύκεια.

Σε μια κοινωνία...
... όπου η παραγωγικότητα, τα χρηματιστήρια και τα κέρδη ανεβαίνουν τόσο πιο ψηλά όσο πιο χαμηλά ξεπέφτει ο λαός, το μέλλον των νέων της δεν μπορεί παρά να είναι ζοφερό. Για πρώτη φορά, μια γενιά βλέπει με απόγνωση πως το μέλλον των παιδιών της θα είναι χειρότερο από το δικό της. Για πρώτη φορά, το σύστημα της ελεύθερης αγοράς δημιουργεί τόσους πολλούς εργαζόμενους φτωχούς. «Το εκπαιδευτικό σύστημα παράγει μια απέραντη μεσαία τάξη με ανώτατη μόρφωση, αλλά με κατώτατα εισοδήματα», έλεγε ο ιστορικός Εμμανουέλ Τοντ σε συνέντευξή του στη γαλλική εφημερίδα «Συντ-Ουέστ». «Οι διπλωματούχοι νέοι θυσιάζονται από το οικονομικό σύστημα. Αυτή η κατάσταση δεν μπορεί παρά να οδηγήσει σε κοινωνικές και πολιτικές αναταραχές. Όσο οι κατώτερες τάξεις ήταν οι μοναδικές που υπέφεραν από την ελεύθερη αγορά, τα κοινωνικά συστήματα ήταν σταθερά. Τώρα που αρχίζουν να υποφέρουν και οι μεσαίες τάξεις, θα διαταραχτεί η κοινωνική σταθερότητα».

Και η δημοκρατία;..
... αναρωτιέται ο Ιταλός συγγραφέας Τσέζαρε Μπατίστι. Αυτή περιμένει, σέρνοντας τα βάρη των αδικιών που, με προσχήματα όπως η ανωτέρα βία, τη βοηθούν να τα σηκώσει. Κάπου κάπου την ξυπνούν από τον μακάριο ύπνο της, όποτε αυτό χρειάζεται για να κινητοποιήσει τον λαό στις εκλογές. Αλλά στο βάθος, το κοινωνικό περιεχόμενό της πάντα αγνοείται. Οι εκλογές περνούν, οι νικητές πανηγυρίζουν, αλλά στο κατώφλι τους πάντα ξαγρυπνούν τα ίδια συμφέροντα.
---

Σημ.: η εικονογράφηση έγινε με ευθύνη της Stavrovelonias

Τρίτη, 17 Νοεμβρίου 2009

... δικτατορία - εκκλησία: δεσμοί άρρηκτοι ...

stavrosx1

***

*

... δεν ξεχνάμε ...

*

(μνήμη Πολυτεχνείου)

*


Αριστερά με το ψαλίδι ο Παπαδόπουλος (ο χειρούργος), δίπλα δεξιά ο Ιερώνυμος (της Φρειδερίκης), πίσω ο Μακαρέζος και ο Παττακός και μπροστά με το δίσκο ανά χείρας ο γνωστός κ. Άνθιμος (άγιος Θεσσαλονίκης σήμερα), που ετοίμαζε από τότε τα άρματα να μπει στα Σκόπια. Δεξιά πίσω ο Χριστόδουλος  (όταν διάβαζε) - όλη η χουντική παρέα μαζί!
---

---



Η ηγεσία της εκκλησίας υπήρξε σταθερός βραχίονας επιβολής της αντιδραστικής πολιτικής του μετεμφυλιακού κράτους. Το επιστέγασμα της κοσμικής «μαυρίλας» που εκπροσωπούσε ήταν η στάση της κατά την περίοδο της χούντας. Ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης «θα αφήσει εποχή», με την περίφημη προσφώνησή του στη Δέσποινα Παπαδοπούλου, τη γυναίκα του δικτάτορα, που την παρομοίαζε με την Παναγία».

---

---

... και λίγο πιο πίσω - γερμανική κατοχή ...

---

 

 

    Ο μητροπολίτης Χανίων Αγαθάγγελος και ο Έλληνας γενικός διοικητής Κρήτης χαιρετούν χιτλερικά στη διάρκεια γερμανικής τελετής. Αντιπροσωπευτικό παράδειγμα της στάσης των πολιτικών και θρησκευτικών «παραγόντων» της χώρας, που λίγους μήνες πριν είχαν σπρώξει τον ελληνικό λαό στο μεγαλύτερο και πιο άχρηστο αιματοκύλισμα της Ιστορίας του. (Φωτογραφία: «Οι δωσίλογοι της Κατοχής», έκδ. περιοδικού «Ιστορικά Θέματα», Νο 17).

---

Σημ.: η εικονογράφηση έγινε με ευθύνη της Stavrovelonias

 

Δευτέρα, 16 Νοεμβρίου 2009

... η λέξη "Αλβανέ" ως βρισιά ...

Θανάσης Θ. Νιάρχος

***

*

Αφεντικά και δούλοι

*

 

Στην οδό Ακαδημίας, στο σημείο που διασταυρώνεται με την Ασκληπιού, η νεαρή γυναίκα που περνά αντικανονικά, χωρίς δηλαδή να έχει ανάψει το πράσινο για τους πεζούς, με κατεύθυνση το πεζοδρόμιο της πίσω πλευράς της Εθνικής Βιβλιοθήκης, ώρα 11 το βράδυ, χωρίς καν να την αγγίξει ένα διερχόμενο μηχανάκι, τα «χάνει» και πέφτει φαρδιά πλατιά στο κατάστρωμα του δρόμου. Συνέρχεται όμως αυτόματα και σηκώνεται σιάζοντας τα ρούχα της, χωρίς ευτυχώς να έχει πάθει τίποτε και χωρίς επιπλέον να αναζητά έναν υπεύθυνο για την πτώση της, αφού γνωρίζει καλά πως αποκλειστικά υπεύθυνη είναι η ίδια. Ο οδηγός ενός διερχόμενου ταξί ακούγεται να λέει ενώ το μηχανάκι έχει απομακρυνθεί, αφού το πιθανότερο είναι ο οδηγός του να μην αντιλήφθηκε καν την πτώση της νεαρής γυναίκας: «Δόξα τω θεώ να λες, Αλβανέ, που δεν σε πήγε μέσα». Πρόφερε τη λέξη «Αλβανέ» ως βρισιά, αφού ο οδηγός της μηχανής φορούσε κράνος και δεν θα μπορούσε να ξέρει κανείς αν ήταν Έλληνας, Ρουμάνος, Πακιστανός ή Αλβανός. Εννοούσε απερίφραστα, δηλαδή, ο οδηγός του ταξί πως θα ήθελε ο οδηγός της μηχανής να ήταν Αλβανός και να είχε τιμωρηθεί χωρίς να έχει φταίξει.

Ή μάλλον η χρησιμοποίηση της εθνικότητας ως βρισιάς περιείχε μια ακόμη σοβαρότερη αντίδραση, που παρουσιάζεται δυστυχώς καθολικευμένη: Πως για ό,τι στραβό και ανάποδο στον τόπο μας, αλλά και στον οποιονδήποτε τόπο, υπεύθυνοι είναι οι Αλβανοί και κατ΄ επέκταση οι αλλοδαποί, έτσι ώστε να εμφανιζόμαστε εμείς ως αγγελούδια μόνο και μόνο γιατί είμαστε ημεδαποί. Αν τώρα θα υπάρχουν χιλιάδες ή εκατοντάδες ή έστω μερικές δεκάδες Αλβανοί που δεν θα διανοούνταν ν΄ αντιδράσουν όπως ο ημεδαπός οδηγός του ταξί, αυτό δεν φαίνεται να βαρύνει ιδιαίτερα, καθώς η χυδαία προκατάληψη παρουσιάζεται καταλυτικότερη σε σχέση με μια στοιχειώδη ευαισθησία ή πνευματικότητα. Όπως επίσης οι οποιεσδήποτε διαφορές δημιουργούνται στους δρόμους, αν «λυθούν» χωρίς άμεσες δυσάρεστες συνέπειες (στην καλύτερη περίπτωση), το συνηθέστερο είναι να ισχυροποιούν τα αισθήματα της εχθρότητας, της επιθετικότητας, της δοξολόγησης του πιο στυγνού ατομικού συμφέροντος. Με όση αποστροφή κι αν του δημιουργεί, μπορεί να καταλάβει κανείς πως σε μια διαφορά που προκύπτει σ΄ έναν δρόμο, δεν είναι η έννοια της φιλαλληλίας, μέσα σ΄ ένα ουσιαστικό πνεύμα παγκοσμιοποίησης, που θα πρυτανεύσει, είναι το πιο κτηνωδώς διεκδικούμενο δίκιο που θα θαυμάσουν.

Αλλά να ακούς τι λέγεται στα ραδιόφωνα, σχετικά με το θέμα της συνύπαρξης παγκοσμίως, με τους αλλοδαπούς και τους μετανάστες, κυρίως από ανθρώπους που καλούνται να εκφράσουν σε εκπομπές, τηλεφωνικά, τη γνώμη τους, αισθάνεσαι πως ακόμα και το αποκαλυπτικότερο θρίλερ ή επιστημονικής φαντασίας μυθιστόρημα δεν θα μπορούσε να περιλάβει τόσο αρρωστημένο αυτοσχεδιασμό και άγνοια πάνω σε θέματα που κυριολεκτικά ζεματάνε. Σύμφωνα με αυτά που ακούγονται, αισθάνεται κανείς πως αν δημιουργούνταν στρατόπεδα συγκέντρωσης ή στήνονταν κρεματόρια για τους αλλοδαπούς και τους μετανάστες, η μικροαστική και η αστική τάξη, παγκοσμίως, θ΄ άφηναν βαθύ αναστεναγμό ανακούφισης. Είναι οι ίδιες αυτές τάξεις που έχουν ως δικαιολογία για τις όποιες παραλείψεις, καθυστερήσεις ή συγκαλυμμένες εγκληματικές τους διαθέσεις, τη φράση: «Για όλα φταίνε οι κρατούντες που μας μεταχειρίζονται ως πιόνια». Ως πιόνια; Έστω ως πιόνια. Πώς γίνεται όμως, οι ίδιες αυτές τάξεις να πιστεύουν πως δεν είναι καθόλου πιόνια, όταν επιλέγουν μάρκες ρούχων και αυτοκινήτων, κολόνιες, τρόπους ψυχαγωγίας, ταξίδια, αντίθετα είναι τελείως ελεύθερες να το κάνουν, ενώ παραμένουν κατευθυνόμενες τη στιγμή που θα ήταν υποχρεωμένες να εκφράσουν μια συμπάθεια, μια συναντίληψη έστω όσον αφορά τον βαθύ ανθρώπινο πόνο;

Όταν λέμε ελεύθερος, θα έπρεπε να εννοούμε πως δεν σημαίνει να αποφασίζω αν το φουλάρι θα είναι Ζάρα ή Αρμάνι, αλλά αντιλαμβάνομαι, στοιχειωδώς, ο έρμος πως δεν χρειάζεται ούτε ένα φύσημα για να είμαι εγώ ο Ρουμάνος, ο Πακιστανός ή ο Αλβανός. Να η σχιζοφρένεια του σημερινού κόσμου: να νιώθουμε αφέντες στα ανώδυνα, τα ευχάριστα και τα προσωπικώς συμφερτικά, ενώ έχουμε αποδεχτεί να εκφραζόμαστε ως «πιόνια» μόλις τα πράγματα σοβαρέψουν και σκουρύνουν. Με τον καθένα, ενώ «έντιμα» και όπως έχει διδαχθεί, να καλλιεργεί τον προσωπικό του κήπο, να καταβαραθρώνει ταυτόχρονα τον κόσμο ολόκληρο. Αν κάτι έχει αλλάξει, είναι πως δεν μας χρειάζονται πια άνθρωποι που ο καθένας να κάνει καλά τη δουλειά του. Αυτό μπορεί να είναι και εις βάρος των άλλων. Μας χρειάζεται μια συνείδηση πως κάνω καλά τη δουλειά μου σημαίνει ότι όποια κι αν είναι αυτή, οι άλλοι παραμένουν μια ανήσυχη και κυρίαρχη προτεραιότητά μου.
---
Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης
του περιοδικού «Η Λέξη».

---

Σημ.: η εικονογράφηση έγινε με ευθύνη της Stavrovelonias

 

Δευτέρα, 16 Νοεμβρίου 2009

... πόσο κοστίζει μια ζωή ...

Ρούσσος Βρανάς

***

*

ΔΡΟΜΟΙ της ανθρώπινης ζωής

*

Οι ζωές...
... επτά εργατών, που πρόπερσι κάηκαν ζωντανοί στη χαλυβουργία της ΤhyssenGroup στο Τορίνο, αποζημιώθηκαν συνολικά με 13 εκατομμύρια ευρώ (η γερμανική πολυεθνική είχε κατηγορηθεί για εγκληματική αμέλεια και για ανεπαρκή συστήματα πυρόσβεσης). «Τα λεφτά δεν πρόκειται να φέρουν πίσω τον γιο μου», ψιθύριζε η μάνα του Ρομπέρτο Σκόλα, 32 ετών, εργάτη στη γερμανική εταιρεία που σήμερα ετοιμάζεται να απολύσει 20.000 εργαζομένους από τα εργοστάσιά της σε όλο τον κόσμο. Πόσο άραγε αξίζει η ζωή αυτών των ανθρώπων, ζώντων και νεκρών;

Πόσο αξίζει...
... η ανθρώπινη ζωή; Αξίζει άραγε όσο ένα επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης; Όσο ένα επίδομα ανεργίας; Όσο μια αποζημίωση που μετρούν στην παλάμη της μάνας ενός εργάτη που άφησε την τελευταία του πνοή στις σκαλωσιές;

Η ανάσα μας...
... έχει κι αυτή το κοστολόγιό της, αυτό που της βάζουν οι έμποροι της ζωής και του θανάτου. «Πανάκριβο, παμμέγιστο το χρήμα, μα εγώ σου λέω η ζωή δεν έχει τίμημα», τραγουδούσε ο Ζαν Λουί Ομπέρ στα 1980. «Όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και ίσοι στην αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα». Μα μονάχα η αγορά αποφασίζει τη χρηματική αξία της ζωής τους. Πόσο αξίζει πραγματικά η ζωή; Μπορούμε να της βάζουμε τιμή; Έχει εμπορική αξία; Το σύστημα στο οποίο ζούμε έχει πολλούς τρόπους για να την υπολογίζει. Οι ασφαλιστικές εταιρείες υπολογίζουν το ρίσκο του θανάτου. Και βάζουν κάθε ασφαλισμένο να αποφασίζει μόνος του για το ποσό με το οποίο θα ασφαλιστεί. Η αξία της ζωής του, δηλαδή, δεν αποφασίζεται από τις ηθικές αρχές της κοινωνίας, αλλά από την ικανότητά του να πληρώσει το ασφάλιστρο. Σύμφωνα με την κοινωνιολόγο Ανιές Μεγιάρ, έχει μάλιστα υπολογιστεί πως η αξία της ζωής του μέσου ανθρώπου ισούται με 120 φορές το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της χώρας του (τόσα μπορεί να πληρώνει στην ασφάλεια ζωής). Έτσι, ένας Ευρωπαίος αξίζει σήμερα 1 έως 3 εκατομμύρια ευρώ κι ένας Κινέζος 120.000 ευρώ, όσο κι ένας Ιρακινός. Οι οικονομολόγοι έχουν τον δικό τους τρόπο να υπολογίζουν την ανθρώπινη ζωή. Αυτοί μετρούν την οικονομική απώλεια της κοινωνίας από τον θάνατο ενός ανθρώπου, δηλαδή το διαφυγόν κέρδος από την παραγωγή. Είναι προφανές, λέει η Ανιές Μεγιάρ, πως γι΄ αυτούς τους οικονομολόγους η ζωή της γυναίκας που μένει στο σπίτι για να φυλάει τα παιδιά, η ζωή του συνταξιούχου και του ανέργου δεν αξίζουν τίποτα.

Αυτοί οι δόλιοι...
... υπολογισμοί που δικαιώνουν την εμπορευματοποίηση της ανθρώπινης ζωής, δεν έχουν παρά έναν απώτερο στόχο: την καθολική επιβολή της λογικής του κέρδους. Άψυχοι και ψυχροί, οι λογιστές που παίζουν κάθε μέρα με τη ζωή και τον θάνατο των ανθρώπων, μένουν ασυγκίνητοι μπροστά στα βάσανα και τα πάθη τους. Στη δική τους λογική, ακόμη και οι μετοχές μπορούν να έχουν αυτό που στα οικονομικά λέγεται «εσωτερική αξία», όχι όμως και οι άνθρωποι.

---

Σημ.: η εικονογράφηση έγινε με ευθύνη της Stavrovelonias

Κυριακή, 15 Νοεμβρίου 2009

... τα μαθηματικά της θάλασσας ...

Λιάνα Κανέλλη

***

*

Εάν αποσυνδέσεις την Ελλάδα...
*
«Κατοίκησα μια χώρα που 'βγαινε από την άλλη την πραγματική,
οπως τ' όνειρο από τα γεγονότα της ζωής μου. Την είπα κι αυτήν Ελλάδα και τη χάραξα πάνω στο χαρτί να τηνε βλέπω.
Τόσο λίγη έμοιαζε. τόσο άπιαστη...»
(Οδ. Ελύτης, Ο Μικρός Ναυτίλος).

-

Κι ύστερα, στο ίδιο έργο έρχεται ο ποιητής να μετρήσει με τα «μαθηματικά της θάλασσας» τον τόπο του παραδειγματικά:

«Εάν αποσυνδέσεις την Ελλάδα στο τέλος θα δεις να σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι, κι ένα καράβι. Που σημαίνει, με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις...».

Δεν αντέχεται αυτές τις μέρες ούτε μισός δημόσιος λόγος για την Ελλάδα που κινδυνεύει να πτωχεύσει κατά τη βίβλο της ΕΕ και τις δέκα εντολές του κάθε Αλμούνια. Δεν αντέχονται τα... μαθηματικά της κόλασης του κεφαλαίου ούτε ο αφόρητος κυνισμός του πρωθυπουργού που τολμάει να βαφτίζει «δίκιο» όποιο άλλο εκτός από αυτό του εργάτη.

Μέσα στον πολυδιατυμπανισμένο οργασμό του μετά το ΕΚΟΦΙΝ κυβερνητικού έργου, που προαναγγέλλει καθημερινά περισσότερους εξευτελισμούς για τους εργαζόμενους πουλώντας μαφιόζικης υφής και ύφους «προστασία» στους μελλοθάνατους της εργασίας, της σύνταξης, της επιβίωσης, βλέπεις αναπόφευκτα με τα μάτια του ποιητή πόσο λίγη, πόσο άπιαστη μοιάζει η σημερινή πατρίδα.

Οχι γιατί τα σοσιαλδημοκρατικά μπουλντόγκ του κεφαλαίου πετάνε θεσμικά και νομοθετικά στη δουλειά τους εργάτες. Αυτό το ξέραμε. Κι άργησαν να συνεχίσουν το έργο των προηγούμενων. Αλλά γιατί ανοίγεις τις οθόνες των υπολογιστών, των τηλεοράσεων, τις εφημερίδες, τις συζητήσεις με τους ανασφαλείς και συνάμα βολεμένους διπλανούς και βρίσκεις τα μαθηματικά της κόλασης ως εργαλείο ερμηνείας του κόσμου του τωρινού. Μίσος άφατο για τους στατζιέρηδες, σχεδόν ίδιο σε ένταση μ' αυτό εναντίον των μεταναστών. Υβρεις. Χαρακτηρισμοί εχθρού. Είναι αυτοί που ονειρεύτηκαν μια θέση stage και δεν την πήραν. Είναι οι ίδιοι που θέλουν το λιμενεργάτη να ζει, να δουλεύει και να πληρώνεται σαν χαμάλης του 18ου αιώνα. Είναι οι ίδιοι που άμα τους πεις πως με τα ίδια μέσα για την πάρτη τους θα κερδίσουν μια προσωρινή θέση εργασίας σε ένα δικό τους αφεντικό, θα πουν κι ευχαριστώ που σφάξανε το διπλανό και μάλιστα σε τιμή ευκαιρίας.

Πόσο άπιαστη μοιάζει αυτή η σημερινή ευρωπατρίδα που δε χαλάλισε δύο δεκάρες να μάθει στα παιδιά της τα μαθηματικά της θάλασσας, την ελιά, το αμπέλι και το καράβι ως συστατικά της ομορφιάς και προκοπής. Μόνο τα ξεπούλησε σε μια αλυσίδα εμπορίας ονείρων, άσημων τίτλων μεταπτυχιακών, οιονεί προσωρινώς εκπαιδευόμενους στη λογική του υποταγμένου.

Πώς να απαντήσεις με το Μικρό Ναυτίλο στους ασυνείδητα οργισμένους και ανοργάνωτα απελπισμένους συμβασιούχους της μιας μέρας!!! Που δουλεύουν από οκτώ ως δέκα χρόνια, οχτάωρο, πενθήμερο, για τρία ένσημα τη βδομάδα, στο στυγνότερο και πιο απατεώνικο εργοδότη, το κράτος - χωράφι των αστών.

Θέλει χιλιάδες ποιητές για να αποσυνθέσεις την Ελλάδα κι ύστερα να την ξανακάμεις το ποίημα που είναι οι άνθρωποί της. Και θέλει δύο νόμους, μια ψήφο, μια εταιρεία δημοσκοπήσεων και τρεις πληρωμένους κοντυλοφόρους για να τη μετατρέψεις σε μια μεσαιωνική επαρχία της ευρωπαϊκής εταιρείας μεγάλων ληστών του μόχθου και των ονείρων των πολλών.

Ενα μεταπτυχιακό στο Μικρό Ναυτίλο τι τύχη θα είχε στον αστερισμό του Μάαστριχτ και τη ρίμα του Εκοφίν; Πάω στοίχημα πως δε θα προσλαμβανόταν ο κάτοχος ούτε για λογογράφος του Πεταλωτή, ούτε για να ανοίγει τις πόρτες στην Αννούλα, τη διά βίου εκπαιδευόμενη υπουργό. Οσο για το χάρτη... Αλλιώς χαράζει ο ποιητής και αλλιώς ο νατοϊκός επιτηρητής. Μόνο που ο πρώτος τηνε βλέπει και όπως τ' όνειρο και από τα γεγονότα της ζωής του... Αποσυνδέουν την Ελλάδα. Την ξαναφτιάχνουμε. Αυτοί. Εμείς.
---
Σημ.: η εικονογράφηση έγινε με ευθύνη της Stavrovelonias

Profile

stavrosx1 Σταύρος X.
Αθήνα
Το προφίλ μου

... τυμβωρύχος εξ-ερευνητής...

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

Νοέμβριος 2009
ΚΔΤΤΠΠΣ
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930     

Tags

blog cohen dawkins design dna doping eco gates google grass pinter αγγλια αγορά αγρότες αθεος αθηνα αθλητισμος αιγυπτος αϊνστάιν ακελ ακροδεξιά ακτιβισμός αλαβάνος αλβανια αλεξίου αλκοολ αλογοσκούφης αμεα αμερικη αμοραλισμός αμυνα αναβολικά αναγνωστάκης αναπηρία ανάπτυξη αναρχισμος άνδρες ανδριανόπουλος ανδρουλάκης ανεργία ανθρωποι ανθρωπολογία αντικομμουνισμος αντιπολίτευση αξιοπρέπεια απαρχάιντ απεργια αποζημίωση αποκρατικοποίηση απόκριες αποφθεγματα αραβες αρβελέρ αργεντινή άρθρο αριστερά αριστοτελης αρχαιολογία αρχαιότητα αρχιτεκτονική ασθενεια άσιμος άστεγος αστρολογία αστρονομία αστυνομία ασφάλεια ασφαλιστικό άτομο αττική αυγέρης αυτοδιοίκηση αυτοκίνητο αφγανιστάν αφρικη βακαλό βαλαωρίτης βαλκανια βαρβαρότητα βάρναλης βασανιστήρια βατικανό βαυαροί βενεζουέλα βενιζελος βία βιασμός βιβλία βιβλιοπωλείο βίντεο βιντεοπαιχνίδια βολταίρος βουλευτες βρετανία βρεττάκος βυζάντιο γαϊδαρος γαλλια γαμος γελειογραφίες γέλιο γελοιογραφία γενετική γενοκτονία γερμανια γευσεις γη γιαλαμάς γιάννα γιανναράς γιορτές γιωτόπουλος γκέιτς γκέτο γκουαντάναμο γκράμσι γκρας γκρίνσπαν γλυπτικη γλώσσα γονεις γραμματικάκης γραφειοκρατία γραφη γυμναστική γυναικες δάνεια δανεισμος δαρβινος δεη δελαστίκ δεξιά δεοντολογία δημαράς δημιουργοί δημοκρατία δημοσιογράφοι δημοσιότητα δημοσκοπήσεις δημοτική δήμου δημουλά διαδηλώσεις διαδίκτυο διακοπές διαπλοκή διάστημα διατροφή διαφήμιση διαφθορά διαφωτισμός διεθνή διήγημα δικαιοσυνη δικαιώματα δικτατορία δολάριο δουλεια δούλοι δρομοι δωροδοκία δωσιλογοι εβραϊσμός εγκλημα έθιμα εθνικισμός εθνικοποιήσεις εθνικόφρονες έθνος ειδησεις εικαστικα εικόνες ειρήνη εκδόσεις έκθεση εκκλησια εκλογές εκπαίδευση εκτρωση ελευθερία ελευθερίου έλιοτ ελλάδα έλληνας ελληνισμος εμπειρίκος εμποριο εμφυλιος ενέργεια εξάρχεια εξεγέρσεις εξοπλισμοί εξορία εξουσία επαγγέλματα επαναστάσεις επενδύσεις επέτειος επικαιρότητα επικοινωνία επιστήμη επιτόκια επιχειρήσεις εργασία εργοδοσια ερευνα ερμηνευτές ερντογάν ερτ ερωτας ερωτισμός ευθανασία ευθυμογράφημα ευκλείδης ευρωαριστερά ευρωβίζιον ευρωβουλή ευρωεκλογές ευρωκοινοβουλιο ευρώπη ευρωσύνταγμα ευτυχία εφηβεια εφημερίδες εφορια εφραιμ ζαχαριάδηςν ζαχόπουλος ζωα ζωγραφική ζωή ηθικη ηλεκτρισμος ημερολογιο ηπα ηρόδοτος θανατος θέατρο θεοδωράκης θεοδωρόπουλος θεολογία θεομηνια θεός θεσσαλονίκη θρησκεία ιαπωνια ιατρική ιδεολογια ιδιοκτησία ιδιωτικοποιήσεις ιερατείο ιερωνυμοs ιμπεριαλισμος ινδια ιντερνετ ιός ιράκ ιράν ιρλανδια ισλαμ ισπανια ισραήλ ιστορία ιστορικά ιστορικοι ιταλια καβάφης καζαντζάκης καθαρεύουσα καθηγητές καθημερινότητα καθολικισμός καλαθοσφαίριση κάλαντα καλβίνο κάλβος καλλιστεία καλλιτέχνες καλοκαίρι κανέλλη καντ καπιταλισμός καπλάνι κάπνισμα καραμαζώφ καραμανλής καρναβαλι καρτέλ κασσαβέτης καστοριάδης κάστρο κατανάλωση κατοικία κατοχή κάφκα κείμενα κεμάλ κεντροαριστερά κεντροδεξιά κερδοσκοπία κέϋνς κεφαλαιο κίνα κινηματογράφος κκε κλωνοποίηση κοινοβούλιο κοινωνία κοινωνιολογια κοκτό κολομβια κόμικ κόμματα κομμουνισμός κοραής κορδάτος κορπορατισμός κοσμοπολιτισμός κόσμος κόσοβο κοσσυφοπέδιο κούβα κουζινα κρασι κρατικοποιησεις κράτος κρήτη κριτική κτηνοτροφία κτίρια κυβέρνηση κύπρος λαϊκισμός λαϊφστάιλ λασκαράτος λατινικά λένιν λεξικά λογική λογοκρισία λογοτεχνία λοΐζος λόρκα μαγειρική μαθηματικα μαθητές μακεδονια μακκαρθισμός μακρυγιάννης μάλθους μανδραβέλης μάνος μαντιναδες μαρκες μαρξ μαρξισμός μειονότητες μελέτη μελίνα μέλλον μεσογειος μεταλληνός μετανάστες μεταξάς μεταρρυθμιστική μεταφορές μεταφυσικη μηδενισμός μητερα μητσοτάκης μικρομεσαίοι μίμηση μίχας μκο μλκινγκ μμε μνημεια μόδα μόλυνση μοναξια μοναστήρια μονοπωλια μοντιλιάνι μοράβια μουζέλης μουσεία μουσικη μουσουλμανισμός μπάσκετ μπατάιγ μπαχ μπελογιάννης μπερλουσκόνι μπουκάλας μπρετόν μπρέχτ μπωντλαίρ μυθιστόρημα μυθολογια μυκονος ναζισμός ναρκωτικά ναυτιλία νεολαία νεοναζί νεοσυντηρητισμός νεοφιλελευθερισμός νερο νερούδα νιτσε νομίσματα νομοθεσία ντασεν ντοκιμαντέρ ντοστογιέφσκι ξενοφοβια ξενοφών οικογένεια οικολογία οικονομία ολοκαύτωμα ολυμπιαδα ολυμπιακός ομοφυλοφιλια ομπάμα όνειρα όπλα ορθοδοξία ορθολογισμός όρκος οτε οτσαλάν ουμπέρτοεκο ουρουγουάη παγκοσμιοποίηση παιδεία παιδεραστία παιδιά παιδοφιλία παιχνιδια παλαιστίνη πανεπιστήμιο πανουσης πάντειο πάουντ παπαδιαμάντης παπανδρεου παράδοση παρανομία παρίσι πασοκ πάσχα πατριαρχείο πατριωτισμός πεζογραφία πείνα περιβάλλον πετρέλαιο πικάσο πιτσιλίδης πλάτωνας πληροφορία πληροφορική πλουτισμός πλωρίτης πλωτίνος ποδόσφαιρο πόε ποίηση ποιητες πόλεις πόλεμος πολίτες πολιτική πολιτικοί πολιτισμός πολυτεχνείο ποντιακα πορνεία πορτογαλία πούτιν προκήρυξη προοδος προπαγάνδα προσωπα προτεκτοράτο προτεσταντισμός πρωτομαγια πτυχιο πυγμαχία πυρηνικά πυρκαγιές ραδιενέργεια ραδιόφωνο ράμφος ρατσισμός ραφαηλίδηςβ ρεφορμισμός ρήγας ρησεις ριάλιτι ριζίτικα ριζοσπαστης ρίτσος ροϊδης ρούχα ρωσια σαδισμός σαίξπηρ σαρκοζί σατιρα σαχτούρης σεξ σκαρίμπας σκεπτικισμός σκέψεις σκιτσο σκοπια σολωμός σοσιαλδημοκρατια σοσιαλισμός σουρούνης σπατάλες σπίτι σπορ σταθάκης στάλιν στρατός συγγραφείς συγκοινωνίες συλλέκτες σύμβολα σύμπαν συνασπισμός συναυλίες συνδικαλισμός συνέντευξη συνθεση συνοικίες σύνταξη συνταξιούχοι συντηρητισμός συριζα σχέσεις σχολείο σωκρατης σώμα σωμερίτης ταβέρνες ταξίδια ταραχές τεμπελιά τένις τέχνη τεχνολογία τζόις τηλεόραση τηλεπαιχνίδια τηλεφωνία τουρισμος τουρκια τουρκοκρατία τραγουδι τραγουδια τραπεζες τρικουπης τρομοκρατία τρόφιμα τσάβες τσαγκαρουσιάνος τσε τσεχια τσέχοφ τσιγάρο τσιγγάνοι τσόμσκι τυπογραφία τύπος υγεία υλισμοσ υμνος υπολογιστες υπουργοι υφεση ύψος φασισμος φεμινισμός φεουδαρχία φίλαθλοι φιλελευθερισμός φιλοσοφία φοιτητες φορολογία φουκουγιάμα φραγκοι φτώχεια φυλακές φυσική φως φωτιά φωτογραφία φωτογραφίες φωτόπουλος χάντινγκτον χαρακτική χαρτες χημεια χόλιγουντ χορός χουντα χουρμουζιάδης χρήμα χρηματιστήριο χριστιανισμός χριστιανοδημοκρατία χριστιανόπουλος χριστοδουλάκης χριστόδουλος χριστόφιας χρονογραφημα χρόνος ψαραντώνης ψάρια ψευδώνυμα ψυχαγωγία ψυχανάλυση ψυχάρης ψυχολογια ψωμιάδης ωφελιμισμός Αταξινόμητα
Powered by pathfinder blogs